Język matematyki


Redaktor działu:
Michał Śliwiński (msliw(at)math.uni.wroc.pl)
pracownik IM UWr


A contrario

Dowód a contrario, inaczej apagogiczny, reductio ad absurdum lub nie wprost wprowadził do matematyki Hipokrates z Chios, a spopularyzował w swoich dialogach dydaktycznych Sokrates w V w. p.n.e. Jak poprawnie zapisać nazwę tego dowodu w języku polskim: "nie wprost" - razem czy osobno? Jaka reguła językowa tym rządzi?


Pons asinorum to most osłów

Co właściwie oznacza "most osłów" - czyli łacińskie pons asinorum, niemieckie Eselsbrücke czy angielskie donkey bridge lub asses bridge (ass to w brytyjskim angielskim właśnie osioł, choć w amerykańskim angielskim to coś innego i to znaczenie jest dziś bardziej rozpowszechnione). Obecnie jest to termin wieloznaczny. Najkrócej rzecz ujmując, jest to "przeszkoda dla głupców". Rzecz ma jednak głębsze matematyczne konotacje sięgające czasów Euklidesa, czyli ok. 300 lat p.n.e.


Precyzja języka

Nieprecyzyjny język rozmaitych ogłoszeń lub aktów prawnych jest zmorą każdego matematyka i większości logicznie myślących obywateli. Brak precyzji w formułowaniu poleceń i treści zadań bywa też zmorą wielu uczniów, którzy muszą się domyślać, "co autor miał na myśli". W artykule podajemy kilka przykładów o niejednoznacznej interpretacji. Zachęcamy do przesyłania kolejnych.  


Grzechy główne i cechy podzielności

Wiele błędów matematycznych i językowych pojawia się przy okazji omawiania cech podzielności liczb. Spotykamy je na stronach internetowych, na lekcjach matematyki, a nawet w podręcznikach. Warto zapoznać się z nimi po to, by z nimi skutecznie walczyć, poprawiać, gdy się pojawią, i wystrzegać się ich popełniania samemu.


Jajko Kolumba to sprytny chwyt

Jajko Kolumba to określenie prostego, choć zaskakującego rozwiązania pozornie trudnego zagadnienia. Nazwa wzięła się ze znanej anegdoty o Krzysztofie Kolumbie. Kiedy zazdrośni o jego sukcesy arystokraci próbowali je zdyskredytować,  twierdząc, że przepłynięcie przez ocean to najprostsza rzecz na świecie, Kolumb spytał, kto z nich potrafi postawić jajko w pionie. Gdy po wielu próbach nikomu się nie udało, uznali, że to niemożliwe.

Powrót na górę strony