W kosmosie


Redaktor działu:
Małgorzata Mikołajczyk (mikolaj(at)math.uni.wroc.pl)
pracownik IM UWr


Kiedy smok pożera Słońce

22 lipca 2009 w godzinach porannych nastąpiło najdłuższe w XXI wieku zaćmienie Słońca. Nasza gwiazda całkowicie zniknęła na 6 minut i 39 sekund w cieniu Księżyca, który znalazł się między nią a Ziemią. Zjawisko można było obserwować z Indii, Nepalu, Birmy, Bangladeszu, Chin i Japonii. Kolejne tak długie zaćmienie wydarzy się dopiero w 2132 roku. W Układzie Słonecznym całkowite zaćmienie Słońca może zajść tylko na Ziemi, bo wymiary kątowe Słońca i Księżyca obserwowanych z Ziemi są mniej więcej jednakowe.


Zmiana czasu na letni

W ostatnią niedzielę marca, jak co roku o godzinie 2.00, przestawiamy zegarki na godzinę 3.00, przechodząc na czas letni środkowoeuropejski (śpimy niestety krócej). Do standardowego czasu geograficznego wrócimy w ostatnią niedzielę października (wtedy możemy odespać zaległości). Po co zmienia się czas i czy to się na pewno opłaca?


Boże Narodzenie może pokryć się z Wielkanocą

Prawosławne Boże Narodzenie obchodzone jest obecnie następnego dnia po katolickim święcie Trzech Króli. Dlaczego termin świąt w obu tych chrześcijańskich wyznaniach jest inny? Kościół prawosławny nie uznał do dziś gregoriańskiej reformy kalendarza z 1582 roku i rozbieżność dat z kalendarzem juliańskim wzrasta o 1 dzień na każde 128 lat. Za ile lat prawosławne Boże Narodzenie wypadnie 1 maja? 


Rok 2008 był dłuższy o sekundę

Tegoroczna noc sylwestrowa była na całym świecie o sekundę dłuższa. Korekta miała na celu dostosowanie czasu zegarowego do rzeczywistego tempa ruchu obrotowego Ziemi, która jest spowalniana oddziaływaniem grawitacyjnym innych planet. Taką "sekundę przestępną" dodaje się dość nieregularnie, średnio raz na kilka lat.  


Słońce zawraca w Strzelcu

W poniedziałek 21 XII 2009 o godzinie 13.04 nastąpiło przesilenie zimowe, czyli moment górowania Słońca w zenicie na najdalej wysuniętej na południe szerokości geograficznej, na jakiej górowanie w zenicie może nastąpić, czyli na zwrotniku Koziorożca, chociaż bardziej poprawną nazwą byłby w tym przypadku "zwrotnik Strzelca". Dlaczego?


Odkryto Układ Słoneczny bis

Międzynarodowy zespół astronomów pod przewodnictwem naukowców z Warszawy - zespołu prof. Andrzeja Udalskiego z UW - odkrył w lutym 2008 roku nowy pozasłoneczny układ planetarny. Ze wszystkich dotąd znanych ten najbardziej przypomina nasz Układ Słoneczny. Jest jakby jego bliźniaczą, pomniejszoną kopią. Czy może istnieć w nim życie?


W Polsce są białe noce

Niemal w całej Polsce w czerwcu nie ma nocy astronomicznej. To prawie tak, jakbyśmy żyli na kole podbiegunowym. I choć nikt nie widział u nas zorzy polarnej, okazuje się, że wszystko jest sprawą definicji. Jaka jest zatem astronomiczna definicja nocy? A dlaczego na równiku nie ma nigdy świtu ani zmierzchu? Czy to też sprawka definicji, czy mechaniki nieba?

Powrót na górę strony