Międzynarodowe Mistrzostwa w GMiL (XXVI) Mistrzostwa Polski w GMiL (X)

Data ostatniej modyfikacji:
2011-10-19
Autor: 
Piotr Kryszkiewicz
nauczyciel w ZS w Miliczu
Organizator: 

Wydział Podstawowych Problemów Techniki
Politechniki Wrocławskiej
Wybrzeże Wyspiańskiego 27, 50-370 Wrocław

Oddział Wrocławski Polskiego Towarzystwa Matematycznego

Terminy: 

I etap (korespondencyjny) do 5 I 2011
II etap (półfinał internetowy) 17 III 2012, godz. 14-17
III etap (dwudniowy finał we Wrocławiu) 12-13 V 2012
finał międzynarodowy w Paryżu 24-25 VIII 2012

 

Mistrzostwa w Grach Matematycznych i Logicznych to wspaniały konkurs dla miłośników matematyki w każdym wieku i na każdym poziomie wtajemniczenia - od siedmiolatków po emerytów, od rozpoczynających przygodę z matematyką pierwszoklasistów, poprzez amatorów, po zawodowych matematyków. Każdy znajdzie coś dla siebie. To jedyny konkurs w Polsce o tak szerokim spektrum uczestników.

Uczestnicy są podzieleni na 8 kategorii związanych z poziomem wykształcenia matematycznego:
CE - uczniowie klasy III SP i młodsi
CM - uczniowie klasy IV SP
C1 - uczniowie klas V i VI SP
C2 - uczniowie gimnazjum
L1 - uczniowie szkół ponadgimnazjalnych
L2 - studenci i uczniowie szkół pomaturalnych
HC - osoby zawodowo zajmujące się matematyką i informatyką
GP - dorośli nie występujący w kategorii L2 oraz HC.

Wszystkie etapy są podobne. Każda kategoria ma przydzielonych do rozwiązania kilka lub kilkanaście zadań ze wspólnej listy, przy czym zadania dla poszczególnych kategorii częściowo lub całkowicie zazębiają się. Poza pierwszym korespondencyjnym etapem, każdy następny przebiega pod nadzorem i na czas (różny, w zależności od kategorii). Po każdym etapie zmniejsza się liczba uczestników kwalifikowanych do kolejnych zmagań.

W konkursie punktowane są tylko odpowiedzi, a nie tok rozumowania. Poza etapem korespondencyjnym nie wolno korzystać z kalkulatorów. Zadania nie wymagają właściwie konkretnej wiedzy matematycznej. Są to raczej łamigłówki z zakresu tzw. matematyki rekreacyjnej, wymagające sprawnych technik rachunkowych, wyobraźni geometrycznej i logicznego myślenia. To właśnie zadania są największym atutem konkursu. Wiele z nich problemów jest dowcipnie i interesująco sformułowanych, a do tego ma zaskakująco eleganckie, pomysłowe i krótkie rozwiązania, mimo, że treść na pierwszy rzut oka sugeruje coś przeciwnego.

Niewątpliwym minusem Mistrzostw jest płatne (i to wcale niesymbolicznie, jak w innych konkursach) uczestnictwo. Z niego finansowane są nagrody oraz wyjazd reprezentacji Polski na Międzynarodowy Finał, który corocznie odbywa się pod koniec sierpnia w Paryżu. Mimo to zainteresowanie konkursem, zwłaszcza wśród uczniów szkół podstawowych i gimnazjów jest bardzo duże. Konkurs ma rzeszę wiernych uczestników, którzy wraz z wiekiem zmieniają tylko kategorie na wyższe wielokrotnie odnosząc sukcesy w finałach krajowych i paryskich.

 

Historia: 

Międzynarodowe Mistrzostwa Francji w Grach Matematycznych i Logicznych organizowane są w Paryżu od 1987 roku. Polska delegacja uczestniczyła w nich począwszy od 1992 r., chociaż pierwsze ogólnopolskie eliminacje zostały zorganizowane przez Wrocławskie Centrum Stochastyczne im. Hugona Steinhausa dopiero 1993 roku (VII MMF). Wówczas uczestnicy byli podzieleni na siedem kategorii, na liście było jedynie 10 zadań, a do wyłonienia 10-osobowej reprezentacji Polski potrzebne były trzy etapy eliminacji.

W kolejnych latach polska edycja Mistrzostw stale się rozwijała, a XVII MMF stały się zarazem I Mistrzostwami Polski w GMiL (2002/2003). Diagram obok przedstawia liczby mistrzów Polski z poszczególnych województw w latach 1992-2007. 

Począwszy od VIII edycji MMF w 1994 r. aż do dziś nasi zawodnicy corocznie wpisują się na listy laureatów paryskiego finału. Wyraźny postęp dał się zauważyć zwłaszcza w ciągu ostatnich sześciu lat, gdy liczba polskich laureatów stale rosła, by osiągnąć:

  • w 2007 roku 10 medali, w tym 4 złote,
  • w 2008 roku 8 medali, w tym 2 złote,
  • w 2009 roku 11 medali, w tym 4 złote,
  • w 2010 roku 8 medali, w tym 3 złote,
  • w 2011 roku 12 medali, w tym 5 złotych.

Na przestrzeni lat Polacy zdobywali złote medale w każdej, z wyjątkiem GP, kategorii, ale najbardziej zauważalni są zawodnicy młodsi. Liczba polskich wersji zadań konkursowych przekroczyła już tysiąc. Przez wiele lat autorem zadań na konkursy edycji polskiej i międzynarodowej był doc. Zbigniew Romanowicz - wieloletni członek Komitetu Organizacyjnego Mistrzostw.

 

Skrót regulaminu: 
  • Na każdym etapie zawodnicy otrzymują zestaw 18 zadań uszeregowanych od najłatwiejszych do najtrudniejszych. Numer zadania jest zarazem współczynnikiem określającym stopień trudności zadania. Zawodnicy, w zależności od kategorii, rozwiązują:
    CE - zadania od 1 do 5,
    CM - zadania od 3 do 8,
    C1 - zadania od 5 do 11,
    C2 - zadania od 7 do 14,
    L1 - zadania od 7 do 16,
    GP - zadania od 7 do 16,
    L2 - zadania od 7 do 18,
    HC - zadania od 7 do 18.
  • Ocena każdej odpowiedzi do zadania składa się z dwóch liczb. Za prawidłowe i kompletne rozwiązanie, tzn. za rozwiązanie zawierające odpowiedzi na wszystkie pytania stawiane w treści zadania, zawodnik otrzymuje jeden "duży" punkt (jest to pierwszy składnik oceny) oraz pełną wartość współczynnika trudności, czyli "małe" punkty (jest to drugi składnik oceny). W przypadku rozwiązań nieprawidłowych lub niekompletnych pierwszy składnik oceny jest zawsze zerem, a drugi może być niezerowy.
  • Do półfinału i dwudniowego finału Jury Mistrzostw kwalifikuje tych zawodników, którzy podadzą prawidłowe i kompletne rozwiązania:
    4 zadań w kategorii CE,
    5 zadań w kategorii CM,
    6 zadań w kategoriach C1,
    7 zadań w kategoriach C2,
    9 zadań w kategorii L1,
    8 zadań w kategorii GP,
    10 zadań w kategoriach L2 i HC.
    Możliwe są zmiany w powyższych kryteriach.

 

Przykładowe zadania: 

Zadanie 4 (XI MMF, półfinał krajowy). Student w ciągu pięciu lat studiów zdawał 31 egzaminów. Na każdym następnym roku zdawał mniej egzaminów niż na roku poprzednim, a na ostatnim roku zdawał o 5 egzaminów mniej niż na roku pierwszym. Ile egzaminów zdawał na ostatnim roku studiów?

Zadanie 9 (XXII MMF, etap korespondencyjny). Turysta wsiadł na krzesełko wyciągu krzesełkowego, który miał 100 krzesełek ponumerowanych liczbami od 1 do 100. W czasie jazdy od dolnej do górnej stacji obserwował uważnie numery wszystkich mijanych krzesełek. Kiedy znalazł się na szczycie stwierdził, że wśród 99 krzesełek, które minął, 7 miało numery będące podzielnikami numeru krzesełka, na którym siedział. Natomiast numer jego krzesełka był podzielnikiem jedynie trzech numerów miniętych krzesełek. Jaki był numer krzesełka turysty?

Zadanie 10 (XVI MMF, półfinał krajowy). Dorosła stonoga wkłada but na jedną ze swych 100 nóg w ciągu 1 sekundy. Tyle samo czasu potrzebuje na włożenie buta na 1 nóżkę swego dziecka-stonogi. Z kolei dziecko-stonoga wkłada but na swoją jedną nóżkę w ciągu 2 sekund. Rodzina stonóg składa się z ojca, matki i trojga dzieci. Po pobudce, gdy wszystkie stonogi są bez butów, na sygnał dany przez ojca wkładają je, po czym rodzice mogą pomagać w tej czynności swym dzieciom. Żadna stonoga nie może wkładać jednocześnie 2 butów; dziecko-stonoga może jednak być równocześnie obsługiwane przez rodziców. Ile sekund, najmniej, potrzebuje rodzina stonóg na włożenie wszystkich butów?

Zadanie 15 (XIII MMF, półfinał krajowy). W ostrosłupie prawidłowym o podstawie kwadratowej stosunek długości promienia kuli opisanej do długości promienia kuli wpisanej jest największy z możliwych. Wyznaczyć stosunek pola powierzchni bocznej do pola podstawy w tym ostrosłupie.

 

Gratulacje!

Chciałabym pogratulować organizatorom Mistrzostw w Grach Matematycznych i Logicznych świetnej atmosfery. Jestem zachwycona podejściem do dzieci (moi uczniowie to czwartoklasiści), ogromnym spokojem i kulturą osobistą osób, które w czasie konkursu są z dziećmi na sali. Nie bez znaczenia jest dla mnie miejsce konkursu, które daje możliwość bezpiecznego poruszania się po obiekcie. Zadania są nietypowe, ale nie musiałam jakoś specjalnie namawiać swoich wychowanków do pracy. Ich entuzjazm i chęć wzięcia udziału w konkursie w następnym roku są wielkie.

Powrót na górę strony