zDolny Ślązak Gimnazjalista (XIX)

Data ostatniej modyfikacji:
2018-10-20
Autor: 
Joanna Polechońska
nauczycielka w Gimnazjum nr 1 we Wrocławiu
Organizator: 

Dolnośląskie Kuratorium Oświaty
pl. Powstańców Warszawy 1, 50-951 Wrocław
www.kuratorium.wroclaw.pl

Samorząd Województwa Dolnośląskiego
Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocław
www.umwd.pl

Realizator konkursu:
Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli
ul. Skarbowców 8a, 53-025 Wrocław
tel. 71 367 09 50 lub 71 367 70 20 (28, 29)
www.dodn.wroclaw.pl

strona domowa: http://zdolnyslazak.dodn.dolnyslask.pl

 

Terminy: 

zgłoszenia szkół: 1-30 IX 2018
etap szkolny: 22 X 2018
etap powiatowy: 15 XI 2018
finał matematyczny: 27 II 2019, godz. 11:00-13:30
finał fizyczny: 19 I 2019, godz. 11:00-13:30

 

Miejsce finału:
Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli
ul. Skarbowców 8a, 53-025 Wrocław

 

Osoby do kontaktu:

Paweł Nowak

tel. 508 691 074

e-mail: pawel.nowak@dodn.dolnyslask.pl

Przemysław Adamski

tel. 508 691 108

e-mail: przemyslaw.adamski@dodn.dolnyslask.pl   

 

Jest to najbardziej prestiżowy konkurs wojewódzki adresowany do gimnazjalistów z terenu Dolnego Śląska. Jego celem jest wspieranie uzdolnień uczniów (konkurs realizowany jest w ramach Dolnośląskiego Systemu Wspierania Uzdolnień). Pozwala laureatom na wolny wybór szkoły średniej i zwalnia ich z części matematyczno-przyrodniczej egzaminu gimnazjalnego, a finalistom daje dodatkowe punkty rekrutacyjne.

Od 2018 roku konkurs powrócił do charakteru przedmiotowego, choć organizowany jest w blokach pozwalających uczniom sprawdzić się w czterech obszarach wiedzy: humanistycznym, matematyczno-fizycznym, przyrodniczym i języków obcych.

Zadania z konkursu są bardzo ciekawe i mają zróżnicowany stopień trudności. Podczas rozwiązywania uczniowie mogą używać kalkulatorów, co jest rzadkim zjawiskiem wśród konkursów matematycznych.

 

Historia: 

Konkurs matematyczny odbywa się od 2000 roku (rok póżniej ruszyły edycje fizyczna, chemiczna, biologiczna, polonistyczna i historyczna, a dwa lata później - geograficzna). Przez lata konkurs wielokrotnie zmieniał swoją formę z przedmiotowej na blokową i blokowo-przedmiotową. Pierwszych pięć edycji było serią konkursów przedmiotowych o wysokim poziomie trudności zadań z matematyki. Jednak liczba tych konkursów okazała się zbyt duża. Następne dwie edycje łączyły matematykę nie tylko z fizyką, ale ze wszystkimi przedmiotami przyrodniczymi (często z niewielkim udziałem matematyki). Wtedy w eliminacjach przepadało wielu świetnych matematyków. Budziło to powszechny sprzeciw uczniów i nauczycieli. Natepnie połączono eliminacje szkolne i powiatowe w bloki matematyczno-fizyczny, przyrodniczy i humanistyczny, a finały rozgrywano przedmiotowo. Od 2018 roku powrócono do eliminacji przedmiotowych.

W ramach projektu zDolny Ślązak gimnazjalista są też rozgrywane wojewódzkie konkursy językowe w zakresie angielskiego i  niemieckiego (oba od roku szk. 2007/08) oraz francuskiego (od roku 2012/13). Początkowo organizowane były przez Wyższą Szkołę Filologiczną we Wrocławiu. Od 2018 roku wszystkie konkursy realizuje DODN.

Dla uczniów szkół podstawowych od 2003 roku organizowany był interdyscyplinarny konkurs zDolny Ślązaczek.Od 2018 roku od etapu eliminacji odbywa sie on osobno z matematyki, języka polskiego i języków obcych (angielskiego i niemieckiego).

 

Skrót regulaminu: 
  • Do konkursu może przystąpić każdy uczeń gimnazjum z terenu Dolnego Śląska zgłoszony przez szkołę.
  • Zgłaszanie szkół, pobieranie arkuszy do etapu szkolnego i wpisywanie wyników przez szkolne komisje konkursowe odbywa się za pośrednictwem internetu.
  • Pierwszy etap odbywa się w macierzystej szkole w wyznaczonym dniu. W czasie 60 minut rozwiązuje się 40 zadań testu jednokrotnego wyboru z matematyki i fizyki.  
  • Do etapu powiatowego kwalifikuje się co najmniej 5% uczestników etapu szkolnego z każdej szkoły.
  • Etap powiatowy odbywa się w wyznaczonych szkołach. Trwa 90 minut i zawiera 24 zadania testowe i  otwarte (punktowane w skali 1-3) z matematyki i fizyki.
  • Do finału kwalifikuje się 10% uczestników zawodów powiatowych. Wybierają oni dyscyplinę, w której chcą rozgrywać zawody finałowe.
  • Etap finałowy rozgrywany jest w Instytucie Matematycznym i Instytucie Fizyki UWr.
  • Finał matematyczny to 6 zadań otwartych do rozwiązania w ciągu 150 minut. 
  • Finał z fizyki jest ustny i polega na wyjaśnianiu problemów teoretycznych, rozwiązywaniu zadań rachunkowych, obserwowaniu i wyjaśnianiu prezentowanych doświadczeń, samodzielnym wykonaniu doświadczenia oraz zinterpretowaniu jego wyników z powołaniem się na zasady i prawa fizyczne.
  • Laureatami zostaje ok. 30% uczestników finału matematycznego i fizycznego. Otrzymują oni imienne zaproszenia (adresowane na szkołę) na uroczystą galę, podczas której wręczane są nagrody.
  • Wyniki poszczególnych etapów publikowane są na stronie internetowej konkursu. Uczniowie mogą mieć wgląd do swoich prac i mają prawo składania reklamacji.  Prace z etapu II i III są skanowane i udostępniane w internecie po wpisaniu kodu zawodnika.
  • Podczas zawodów dozwolone jest używanie kalkulatorów.

     

Przykładowe zadania: 

Etap szkolny

1. Liczba 222 444 666 888 000 nie dzieli się przez:
A. 3   B. 4   C. 5   D. 6   E. 9

2. Motocyklista przejechał pierwszą połowę drogi z szybkością 15 km/h, a drugą połowę z szybkością 30 km/h. Średnia szybkość motocyklisty na całej trasie wynosiła:
A. 15,0 km/h   B. 20,0 km/h   C. 22,5 km/h   D. 45,0 km/h   E. inna odpowiedź

3. Podczas zawodów Strong Men siłacz usiłował podnieść z ziemi głaz ważący 1000 N, działając na niego siłą o wartości 800 N. W opisanej sytuacji głaz naciskał na podłoże siłą o wartości:
A. 1800 N   B. 1000 N   C. 800 N   D. 200 N   E. inna odpowiedź

4. Na ćwiartce okręgu zaznaczono 4 różne punkty. Ile jest trójkątów rozwartokątnych, mających wszystkie wierzchołki w tych punktach?
A. 4   B. 3   C. 2   D. 1   E. inna odpowiedź

 

Etap powiatowy

1. Zapis dziesiętny drugiej potęgi liczby 20000...007 (pomiędzy 2 a 7 jest 2007 zer) ma ..... zer. W najwyższym rzędzie tego zapisu stoi cyfra .....

2. Jednostką miary kątowej mniejszą niż stopień jest minuta, a mniejszą niż minuta jest sekunda. Podaj prędkość wskazówki:
a) minutowej w minutach na minutę    b) sekundowej w sekundach na sekundę

3. Wojtek zaznaczył 5 punktów. Na ile sposobów może połączyć je:
a) łamaną zamkniętą   b) łamaną otwartą?

4. Z pewnej ilości 25 procentowego roztworu soli odparowano połowę wody. Jakie stężenie ma otrzymany roztwór?

5. Na rzece oderwała się tafla lodu z siedzącym na niej wędkarzem o ciężarze 800 N. Kra miała grubość 10 cm i powierzchnię 4 m2. Wykonaj  obliczenia i odpowiedz, czy kra z wędkarzem utrzyma się na powierzchni rzeki czy utonie? Gęstość lodu wynosi 900 kg/m3, gęstość wody 1000 kg/m3.

6. Motorówka w czasie wyścigu pokonuje odległość tam i z powrotem, płynąc pod prąd i z prądem rzeki, z prędkością o tej samej wartości względem wody. Praca silnika wykonywana przez silnik motorówki w czasie płynięcia pod prąd jest ..... niż w czasie płynięcia z prądem. Moc silnika motorówki przy ruchu w górę rzeki jest ..... w porównaniu do mocy silnika, gdy motorówka płynie w dół rzeki.

 

Finał matematyczny

1. Kwadrat o polu 144 cm2 ma wspólną przekątną z prostokątem. Figura, która jest częścią wspólną kwadratu i prostokąta ma pole równe 96 cm2. Oblicz pole prostokąta.

2. Jurek napisał dwie liczby trzycyfrowe jedna pod drugą. Obok każdej z nich napisał nową liczbę tak, aby odpowiednie cyfry obu liczb uzupełniały się do 9. Dwie wyjściowe liczby pomnożył i otrzymał 98 000, a po pomnożeniu dwóch dopisanych otrzymał 109 988. Ile jest równa suma liczb napisanych na początku, a ile tych, które zostały dopisane?

 

Finał fizyczny

1. W dużym akwarium, całkowicie wypełnionym wodą, znajdują się dwie kule, stalowa i plastikowa. Kula wykonana ze stali zanurzona jest w górnej części akwarium, zaś plastikowa w dolnej. Po wprawieniu w ruch akwarium zamocowanego na wózku, obydwie kule wychyliły się w przeciwne strony. Powołując się na prawa fizyczne, wyjaśnij zaobserwowane zjawisko.

2. Na powierzchnię wody, znajdującej się w płaskim naczyniu, delikatnie położono kilka zapałek i upuszczono kropelkę płynu do mycia naczyń. Zapałki odpłynęły w różne strony. Doświadczenie powtórzono w ten sposób, że do powierzchni wody przytknięto kostkę cukru. Zapałki przypłynęły do siebie.
a) Posługując się modelem kinetyczno-cząsteczkowej budowy materii, wyjaśnij zaobserwowane zjawisko.
b) Podaj co najmniej dwa przykłady wykorzystania tego zjawiska.

3. Posługując się aluminiową rurką, magnesem i nienamagnesowanym pręcikiem, wykonaj następujące doświadczenie: wrzuć do pionowo ustawionej rurki kolejno
a) nienamagnesowany pręcik,     b) magnes
i zaobserwuj zachodzące zjawiska. Powołując się na prawa fizyczne, wyjaśnij zaobserwowane różnice w zachowaniu się ciał.

Pytanie

Czy jeśli uczeń będzie startował w obu finałach (matematycznym i fizycznym) i w jednym z nich uzyska bardzo dobry wynik, a w drugim niski, to wynik drugiej części będzie miał wpływ na zostanie laureatem pierwszej?

Próba odpowiedzi

O ile nam wiadomo, uczeń zakwalifikowany do finału musi wybrać fizykę lub matematykę. Nie może startować w obu częściach. Ale w regulaminie są częste zmiany, więc to jest raczej pytanie do organizatorów konkursu.

Co???

Uczeń musi wybrać to lub to ?! To skandal! A jeśli jest uzdolniony w obydwu przedmiotach?

Kontynuacja

Nie wiem, w jakiej formule będzie przebiegał konkurs za rok, bo będzie 8 klas w SP. Tam się pewnie nic nie zmieni. Ale co będzie z konkursem dla gimnazjalistów? Co z klasami drugimi i trzecimi? Proszę nie rezygnować z konkursu gimnazjalnego aż do roku 2019/2020. Wtedy konkurs mógłby zostać zamieniony na konkurs zDolny Ślązak Licealista. To dobry pomysł, gdy znikną gimnazja.

Re:Kontynuacja

Tak samo uważam, że konkurs mógłby zostać zamieniony na zDolny Ślązak Licealista -świetna inicjatywa.

Powrót na górę strony