Autor:
Małgorzata Mikołajczyk
Poziom edukacyjny:
szkoła podstawowa
gimnazjum
szkoła średnia z maturą
szkoła profilowana zawodowa
Matematycy nie są chyba doceniani przez społeczeństwo, a w każdym razie nie są zbyt często umieszczani na cokołach pomników. Tym większa zasługa tych, którzy sobie na to zasłużyli. Zapraszamy do zwiedzenia i sukcesywnego uzupełniania galerii pomników wielkich matematyków.
Matematycy starożytni
 |
 |
 |
| Postać Pitagorasa z Samos na portalu głównym gotyckiej katedry w Chartres we Francji, XII w. (fot. Andrzej Mikołajczyk). |
Popiersie Pitagorasa w Muzeum na Kapitolu w Rzymie. |
Rzeźba przedstawiająca Pitagorasa jako muzyka na stallach katedry w Ulm. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Popiersie Sokratesa (ojca dydaktyki matematyki) w muzeum Luwr w Paryżu. |
Pomnik Sokratesa na Wyspie Bielarskiej we Wrocławiu. |
Figura Euklidesa na dziedzińcu Muzeum Historii Naturalnej w Oxfordzie. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Figura Euklidesa. Fragment zabytkowej studni na Rynku w Norymberdze autorstwa Wita Stwosza (fot. Piotr Pawlikowski). |
Pomnik Archimedesa z Syrakuz w Obserwatorium Astronomicznym Archenholda w Berlinie (fot. Małgorzata Tomiczek). |
Pomnik Archimedesa w Gustrow k. Rostocku. |
| |
|
|
 |
|
|
| Pomnik Archimedesa w Oberpleis k. Bonn. |
Popiersie Archimedesa w ogrodach Villi Borghese w Rzymie. |
|
Matematycy polscy
 |
 |
 |
| Pomnik Witelona w Żórawinie pod Wrocławiem, którą otrzymał jako prebendę z rąk Henryka Probusa. |
Pomnik Jana Hewelisza w Gdańsku, gdzie się urodził i ukończył Gimnazjum Akademickie. |
Medalion Stefana Banacha na budynku dawnego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie (obecnie Uniwersytet Iwana Franki). |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Stefana Banacha w Krakowie, przed dawną siedzibą Instytutu Matematyki Uniwersytetu Jagiellońskiego (fot. Artur Hibner). |
Pomnik polskich kryptologów - pogromców Enigmy: Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego w Poznaniu, w miejscu, gdzie przed wojną mieścił się Wydział Nauk Matematycznych i Przyrodniczych Uniwersytetu (fot. Paweł Świątkowski). |
| |
|
 |
 |
| Pomnik Mariana Rejewskiego w Bydgoszczy, gdzie się urodził i mieszkał po wojnie. Jego kopia stoi w auli im. Rejewskiego Instytutu Matematyki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. |
Tablica w Muzeum Kryptologicznym w Bletchley Park pod Londynem, gdzie w czasie wojny pracował zespół brytyjskich kryptologów (jej kopia znajduje się na pl. Piłsudskiego w Warszawie). Napis w języku angielskim i polskim głosi: Tablica ta upamiętnia pracę Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego - matematyków polskiego wywiadu, którzy pierwsi złamali kod Enigmy. Ich praca ogromnie pomogła kryptologom w Bletchley Park i przyczyniła się do zwycięstwa aliantów w II wojnie światowej. |
| |
|
 |
 |
| Rzeźba przedstawiająca polskich kryptologów w Zespole Szkół Teleinformatycznych i Elektronicznych we Wrocławiu, noszących ich imię. |
Mikołaj Kopernik w kraju i na świecie
Na stronie internetowej Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego można znaleźć informację, że w Polsce znajduje się 11 pomników Kopernika. Nam udało się znaleźć więcej.
 |
 |
 |
| Pomnik Mikołaja Kopernika we Wrocławiu (park Kopernika), gdzie przez kilka lat był kanonikiem kolegiaty świętokrzyskiej (fot. Jakub Mikołajczyk). |
Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu (Rynek), gdzie urodził się i chodził do szkoły. |
Panneaux Kopernika (z zegarem słonecznym) na frontonie auli uniwersytetu jego imienia w Toruniu. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Mikołaja Kopernika na Plantach w Krakowie, gdzie studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim. |
Popiersie Mikołaja Kopernika w Parku Henryka Jordana w Krakowie. |
Posąg Mikołaja Kopernika w gmachu Akademii Umiejętności w Krakowie. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik w komorze Mikołaja Kopernika w kopalni soli w Wieliczce. |
Pomnik Mikołaja Kopernika w Olsztynie, gdzie rezydował jako administrator dóbr kapituły warmińskiej. |
Popiersie Mikołaja Kopernika w Olsztynie z 1916 roku (po wojnie niemiecką tablicę zastąpiła polska). |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Lodowy pomnik Mikołaja Kopernika na II Jarmarku Warmińskim w Olsztynie XII 2010. |
Pomnik Mikołaja Kopernika w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie złożył w imieniu kapituły warmińskiej przysięgę wierności królowi polskiemu. |
Pomnik Mikołaja Kopernika w Grudziądzu, gdzie przedstawił traktat o reformie pieniądza. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Mikołaja Kopernika we Fromborku (na Wzgórzu Katedralnym), gdzie pracował i zmarł. |
Pomnik Mikołaja Kopernika przed gmachem Polskiej Akademii Nauk na pl. Śniadeckich w Warszawie. |
Pomnik Mikołaja Kopernika przed Planetarium Śląskim jego imienia w Chorzowie. |
| |
|
|
|
 |
 |
| Pomnik Mikołaja Kopernika w Kaliszu przed III LO jego imienia. |
Pomnik Mikołaja Kopernika w Krośnie przed I LO jego imienia odsłonięty w 500 rocznicę urodzin. |
Popiersie Mikołaja Kopernika przed Gimnazjum nr 2 jego imienia w Mrągowie. |
| |
|
|
 |
|
|
| Pomnik Mikołaja Kopernika przed szpitalem jego imienia w Łodzi. |
|
|
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik "Twarz Kopernika" w Clark Library na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. |
Statua Kopernika na Pomniku Astronomów w Griffith Observatory w Los Angeles. |
Pomnik Mikołaja Kopernika w dzielnicy polskiej w Filadelfii w USA. |
| |
|
|
 |
|
|
| Pomnik Mikołaja Kopernika obok Planetarium Adlera w Chicago. |
|
|
Uczone-kobiety
 |
 |
 |
| Pomnik Sophie Germain w Paryżu, na dziedzińcu École Polytechnique, gdzie jako pierwsza kobieta potajemnie studiowała. |
Pomnik Marii Skłodowskiej-Curie na dziedzińcu uniwersytetu jej imienia w Lublinie. |
Kopernik też była kobietą. |
Matematycy brytyjscy
 |
|
 |
| Posąg Izaaka Barrowa, nauczyciela Newtona, w kaplicy Trinity College w Cambridge, gdzie pracował (fot. Andrzej Mikołajczyk). |
Posąg Izaaka Newtona w kaplicy Trinity College na Uniwersytecie w Cambridge, gdzie studiował i pracował (fot. Andrzej Mikołajczyk). |
Figura Izaaka Newtona, na dziedzińcu Muzeum Historii Naturalnej w Oxfordzie. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Izaaka Newtona w Bibliotece Narodowej (British Library) w Londynie (fot. Olga Mikołajczyk). |
Pomnik nagrobny Izaaka Newtona w opactwie Westminster w Londynie. |
Statua Izaaka Newtona na Pomniku Astronomów w Griffith Observatory w Los Angeles. |
| |
|
|
 |
|
 |
| Pomnik Izaaka Newtona w rodzinnym Grantham, gdzie chodził do szkoły. |
|
Popiersie Allana Turinga przed biblioteką Uniwersytetu w Oregonie. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Allana Turinga na Surrey University w Guildford. W tym mieście Turing spędził dzieciństwo. |
Pomnik Allana Turinga (wykonany z łupków) w Bletchley Park, gdzie pracował w czasie II wojny światowej (fot. Andrzej Mikołajczyk). |
Pomnik Allana Turinga w Sackville Park w Manchesterze, gdzie mieszkał i popełnił samobójstwo. |
Matematycy francuscy
 |
 |
 |
| Pomnik Kartezjusza na Rynku w Descartes (dawniej La Haye en Touraine), gdzie sie urodził. |
Pomnik Kartezjusza w Tours, niedaleko miejscowości jego urodzenia. |
Figura Kartezjusza na prostokątnym dziedzińcu pałacu Luwr w Paryżu (fot. Andrzej Mikołajczyk). |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Figura Guillaume de l'Hospitala na prostokątnym dziedzińcu pałacu Luwr w Paryżu (fot. Andrzej Mikołajczyk). |
Pomnik Blaise'a Pascala w Clermont-Ferrand, gdzie się urodził. |
Pomnik Pascala w wieży św. Jakuba w Paryżu, gdzie przeprowadzał eksperymenty z ciśnieniem (fot. Andrzej Dąbrowski). |
| |
|
|
 |
 |
|
| Posąg Pascala w muzeum Luwr w Paryżu. |
Popiersie Gasparda Monge'a na grobowcu-pomniku na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu. Monge pochowany jest w paryskim Panteonie (fot. Andrzej Mikołajczyk). |
|
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Francoisa Arago w Perpignan, gdzie się urodził. |
Popiersie Arago na cmentarzu Père Lachaise w Paryżu (fot. Andrzej Mikołajczyk). |
Pomnik Pierre'a Simona de Laplace'a w Beaumont-en-Auge, gdzie się urodził. |
Matematycy niemieccy
 |
 |
 |
| Pomnik Johannesa Keplera w Weil der Stadt, gdzie się urodził. |
Pomnik Keplera na dziedzińcu jego domu w Pradze (ul. Karlova 4). |
Wspólny pomnik Keplera i Tycho Brahe (Duńczyka) w Pradze (przed Gimnazjum im. Keplera). |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Keplera w Linzu, gdzie był nauczycielem matematyki. |
Pomnik Keplera w Żaganiu, gdzie pracował w ostatnich latach życia (ul. Warszawska). |
Obelisk Keplera w parku miejskim w Żaganiu. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Statua Keplera na Pomniku Astronomów w Griffith Observatory w Los Angeles. |
Pomnik Gottfrieda Leibniza na Uniwersytecie w Lipsku, gdzie urodził się i studiował. |
Figura Leibniza na budynku Starego Audytorium Uniwersytetu w Getyndze. |
| |
|
|
 |
 |
|
| Medalion Leibniza na budynku Uniwersytetu w Tybindze. |
Figura Leibniza na dziedzińcu Muzeum Historii Naturalnej w Oxfordzie. |
|
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Karola Gaussa w jego rodzinnym mieście - Brunszwiku. Na cokole umieszczony jest siedemnastokąt gwiaździsty (Gauss udowodnił jego konstruowalność). |
Podwójny pomnik Karola Gaussa i Maxa Webera na Uniwersytecie w Getyndze, gdzie obaj pracowali. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Popiersie Bernharda Riemanna na budynku głównym Politechniki Wrocławskiej. |
Pomnik Georga Cantora w Halle, gdzie pracował na Uniwersytecie. |
Popiersie Dawida Hilberta w Instytucie Matematycznym w Getyndze, gdzie pracował. |
| |
|
|
 |
|
|
| Pomnik Alberta Einsteina na terenie National Academy of Sciences w Waszyngtonie (USA). |
|
|
Matematycy włoscy
 |
 |
 |
| Pomnik Leonarda da Vinci na Piazza della Scala (przed operą w La Scala) Mediolanie. |
Popiersie Leonarda da Vinci w ogrodzie zamku w Amboise (Francja), gdzie spędził ostatnie lata życia i został pochowany. |
Pomnik Galileusza na dziedzińcu Muzeum Historii Naturalnej w Oxfordzie. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Galileusza na dziedzińcu Uniwersytetu w Padwie... (fot. Ewa Karolczak) |
...i jego kopia przed Wydziałem Fizyki Uniwersytetu w Padwie (tzw. Instytutem Galileusza). |
Pomnik Galileusza na placu Prato della Valle w Padwie. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Galileusza przed willą Uffizich we Florencji. |
Popiersie nagrobne Galileusza w kościele św. Krzyża we Florencji. |
Statua Galileusza na Pomniku Astronomów w Griffith Observatory w Los Angeles. |
| |
|
|
 |
|
|
| Pomnik Giuseppe Peana (przedstawiający krzywą Peana) w Cuneo, jego rodzinnym mieście. |
|
|
Inni matematycy
 |
 |
 |
| Pomnik Nikołaja Iwanowicza Łobaczewskiego przed budynkiem Uniwersytetu w Kazaniu, gdzie studiował i pracował. |
Pomnik Nielsa Abela we Frolandsvark, gdzie zmarł w wielu zaledwie 27 lat. |
Pomnik Nielsa Abela w Oslo, gdzie pracował na Uniwersytecie przez ostatni rok życia |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Astronomów w Griffith Observatory w Los Angeles (Hipparch, Kopernik, Galileusz, Kepler, Newton, Herschel). |
Pomnik Astronomów w Griffith Observatory w Los Angeles: Johannes Kepler (Niemiec) i Izaak Newton (Anglik). |
Wspólny pomnik Johannesa Keplera (Niemiec) i Tychona Brahe (Duńczyk) w Pradze. |
| |
|
|
 |
 |
 |
| Pomnik Tychona Brahe w Helsinkach. |
Pomnik Tychona Brahe na szwedzkiej wyspie Ven (dawniej duńskie Hven), gdzie zbudował obserwatorium Uraniborg. |
Płyta nagrobna Tychona Brahe (obecnie zastąpiona nową) w kościele NMP nad Tynem w Pradze. |