Piłka jest okrągła?

Data ostatniej modyfikacji:
2009-09-27
Autor: 
Piotr Pawlikowski
nauczyciel w I LO w Kluczborku
Poziom edukacyjny: 
gimnazjum
Dział matematyki: 
geometria przestrzenna

Każdy z nas miał kiedyś w ręku, a na pewno widział wielokrotnie (choćby w telewizji) piłkę futbolową. Mimo to rzadko potrafimy z pamięci ją opisać lub naszkicować. Z ilu łatek się składa? Jakie mają kształty? Jak są połączone? Przyjrzyjmy się piłce nożnej z matematycznego punktu widzenia.

Klasyczna piłka do "nogi" jest zszyta z pięcio- i sześciokątnych łatek. Tych pierwszych jest 12, a drugich 20.

Jej matematycznym modelem jest wielościan archimedesowy zwany dwudziestościanem ściętym. Powstaje on z dwudziestościanu foremnego przez lekkie ścięcie naroży. Wszystkie ściany foremnego dwudziestościanu są trójkątami równobocznymi i w każdym wierzchołku styka się ich pięć. Gdy zetniemy wierzchołki otrzymamy bryłę złożoną z 12 pięciokątów (w miejscach ściętych wierzchołków) i 20 sześciokątów (w miejscach starych ścian). Jak głębokie powinno być cięcie, aby nowa bryła miała foremne ściany?

Ostateczny kulisty kształt jest nadawany piłce przez wypełnienie sprężonym powietrzem.

Powrót na górę strony